xướng tùy

Vợ chồng họ xướng tùy, cùng nhau xây dựng gia đình hạnh phúc.

Định nghĩa

1. Thành ngữ (cổ):
   • Sống hòa thuận theo lễ giáo phong kiến (nói về vợ chồng): "xướng tùy" chỉ mối quan hệ vợ chồng lý tưởng trong xã hội phong kiến, nơi người chồng là người chủ động, ra quyết định (xướng), còn người vợ phải theo, phục tùng (tùy). Từ này mang tính chất lịch sử, mô tả một chuẩn mực đạo đức cũ.

Ví dụ sử dụng

• (Trong xã hội cũ, vợ chồng phải tuân thủ quy tắc chồng nói vợ nghe, chồng quyết vợ theo.)
• (Quan niệm người chồng làm chủ, người vợ phục tùng không còn phù hợp với xã hội ngày nay.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "xướng tùy tương đắc": sự hòa hợp giữa vợ và chồng dựa trên vai trò chủ động của chồng và sự phục tùng của vợ.
  • Họ được khen là đôi vợ chồng xướng tùy tương đắc. (Họ được khen ngợi vì sống hòa thuận theo đúng lễ giáo xưa.)

Biến thể và từ gần giống

• Phu xướng phụ tùy (thành ngữ): chồng nói, vợ theo — đồng nghĩa với "xướng tùy".
  • Phu xướng phụ tùy là chuẩn mực đạo đức trong gia đình phong kiến. (Chồng nói vợ theo là quy tắc sống trong gia đình thời xưa.)

Từ đồng nghĩa

• Phu xướng phụ tùy: nghĩa tương tự, nhấn mạnh vai trò chồng nói, vợ theo.
• Hòa thuận: sống vui vẻ, không tranh chấp (nhưng không mang tính chất phong kiến như "xướng tùy").

Thành ngữ liên quan

• Xướng tùy tương kính: vợ chồng sống hòa thuận, kính trọng lẫn nhau (có yếu tố phong kiến về vai trò).
  • Đôi vợ chồng già sống xướng tùy tương kính suốt mấy chục năm. (Họ sống hòa thuận, kính trọng nhau theo lễ giáo cũ.)